Selenyum nedir?

Periyodik tablonun VI a grubunda bulunan kimyasal bir element. Se sembolüyle gösterilir. 1817 yılında Berzelius tarafından kurşun odalar çamurundan elde edilmiştirselenyum

Bulunuşu: Tabiatta serbest halde çok azdır. Genellikle kurşun, demir, bakır ve gümüş cevherlerinde sülfürlerle birlikte selenürler halinde bulunur. Kurşun odalar metoduyla sülfürik asit üretimi yapılırken kurşun odalar çamurunda bir yan ürün olarak açığa çıkar. Sülfit asidiyle elementel hale indirgenen selenyum, nitrat asidiyle yükseltgenir. Buradan indirgenme yapılarak elementel selenyum elde edilir. Özellikleri: Selenyum, periyodik tabloda kükürdün altında bulunur. Atom numarası 34, atom ağırlığı 78,96’dır, elektron düzeni [Ar] 3d 10 4s 2 4p 4 olup, bileşiklerinde 2-, 4+ ve 6+ değerliklerini alır. Atom ağırlıkları 74, 76, 77, 78, 80 ve 82 olan 6 tane kararlı izotopu vardır.

Selenyumun, pekçok allotropu vardır. Bunlardan en yaygın olanı metal görünümündeki kristalleşmiş gri selenyumdur. Yoğunluğu 4,8’dir; 217°C’de erir ve yaklaşık 685°C’de koyu kırmızı dumanlar çıkararak kaynar. İyi bir ısı ve elektrik iletkenidir. Işığa maruz kaldığında elektrik iletkenliği artar. Bu özelliğiyle fotoelektrik hücre olarak kullanılır. Eritilmiş selenyumun aniden soğutulmasıyla amorf yapıda, koyu kahverengi bir katı elde edilir. Selenyumun bu türü ısı ve elektriği iletmez. Hafifçe ısıtıldığında kristalleşmiş kırmızı selenyuma dönüşür.

Selenyum, kimyasal özellikleri bakımından kükürde benzer. Havada mavi bir alevle yanarak selenit

anhidriti (SeO 2 ) verir. Kükürt, fosfor, hidrojen ve halojenlerle birleşir. Metallerle sülfürlere benzeyen selenürleri verir. Oksijenli kökleri selenit (SeO 32- ) ve selenat (SeO 42-) sülfit ve sülfat gibi olup,

yükseltgeme vasıtalarıdır. Hidrojen selenür (H 2 Se) bir gaz olup, asitlerin metale etkisiyle meydana

gelir. Toksik olup, kötü bir kokusu vardır.

Bakır ve kurşun selenürler hariç, bütün selenyum bileşikleri toksiktir. Etkileri arseniğinkine benzer. Kullanılışı: Selenyum metali fotoelektrik pillerde, güneş pillerinde ve fotoğrafçılıkta faydalanılan pozometrelerde kullanılır. Ayrıca alternatif akımı doğru akıma çevirdiğinden redresörlerde faydalanılır. Cama az miktarda katıldığında renk giderici olarak iş görür, çok miktarda katıldığında ise sinyal lambalarında faydalanılan parlak kırmızı bir renk verir. Selenyum ayrıca seramiklerin ve çelik kapların kırmızı minelerinde, kauçuğun vulkanizasyonunda istifade edilir. Bileşikleri pigmentlerde kullanılır.

Sodyum selenat (Na 2 seo 4 ) krom ve alüminyumun korozyona karşı direncini arttırır.

Sözlükte "selenyum" ne demek?

1. Atom numarası 34, atom ağırlığı 79,2 olan, ısı ve elektriği ileten, daha çok telsiz telefon, televizyon yapımında kullanılan bir element, simgesi se.

Selenyum kelimesinin ingilizcesi

n. selenium
Köken: Fransızca

--Reklam--